Zużyte opony pod kontrolą – obowiązki warsztatów i różnice między rolami w systemie

Sezon wymiany opon to dla warsztatów czas intensywniejszych prac serwisowych, ale również okres, w którym powstaje najwięcej odpadów w postaci zużytego ogumienia. Każda opona od momentu demontażu staje się odpadem, a sposób jej dalszego postępowania jest ściśle regulowany przepisami.

Warsztat jako wytwórca odpadów – obowiązki wynikające z przepisów

Warsztat, który demontuje opony podczas serwisu, jest wytwórcą odpadów. Do jego obowiązków należą m.in.:

• Klasyfikacja odpadów (najczęściej kod 16 01 03)

• Prowadzenie KPO, KEO i sprawozdań rocznych w BDO

• Magazynowanie opon zgodnie z przepisami

• Przekazywanie odpadów wyłącznie uprawnionym odbiorcom:

Zużyte opony muszą trafić do firmy posiadającej pozwolenie na zbieranie lub przetwarzanie opon.
Warsztat ponosi odpowiedzialność za odpad aż do jego unieszkodliwienia, dlatego wybór odbiorcy powinien być świadomy i udokumentowany.

Kiedy warsztat staje się wprowadzającym opony na rynek?

Nie wszystkie warsztaty pełnią wyłącznie rolę wytwórcy odpadów. Na rynku działa wiele podmiotów, które łączą działalność serwisową z dystrybucją opon — zarówno samochodowych, jak i rowerowych czy motocyklowych. To jedno z najczęściej wyszukiwanych pytań — wielu przedsiębiorców zastanawia się, czy sama wymiana opon lub sprzedaż detaliczna czyni ich „wprowadzającym”? Odpowiadamy:

– Nie zawsze. Ale czasem – tak.

Typowe sytuacje, w których warsztat nie jest wprowadzającym:

• kupuje opony od polskiego dystrybutora lub hurtowni,
• montuje opony klientom,
• sprzedaje opony pochodzące z oficjalnej dystrybucji krajowej.

Kiedy warsztat staje się wprowadzającym?

Ma miejsce wówczas, jeżeli podmiot:

• sprowadza opony z zagranicy (import),
• wprowadza opony na polski rynek po raz pierwszy,
• działa jako sklep + serwis (np. serwis rowerowy, który oferuje opony i sam je sprowadza z zagranicy),

… wówczas staje się wprowadzającym opony na rynek.

W takiej sytuacji obejmują go zupełnie inne obowiązki.

Przykładowy model działalności:

Sklep + serwis rowerowy, który sprzedaje opony i jednocześnie świadczy usługi montażowe. Jeśli dany serwis sprowadza opony spoza Polski lub wprowadza je po raz pierwszy do obrotu, jest jednocześnie wprowadzającym produkt na rynek.
To oznacza, że poza obowiązkami wynikającymi z ustawy o odpadach, obejmują go również obowiązki wynikające z ustawy z 11 maja 2001 r. "O obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami".

Obowiązki wprowadzającego opony obejmują:

• prowadzenie ewidencji mas wprowadzonych opon,
• wpis i aktualizacje w BDO w zakresie produktów,
• zapewnienie wymaganych poziomów odzysku i recyklingu,
• składanie rocznych sprawozdań produktowych,
• ponoszenie opłaty produktowej, jeśli wymagane poziomy nie zostaną osiągnięte.

To dwa oddzielne obszary:

- obowiązki odpadowe – dotyczą każdego warsztatu,

- obowiązki wprowadzającego – dotyczą tylko tych, którzy faktycznie wprowadzają opony na rynek.

Rola warsztatów w systemie przedsiębiorców wprowadzających na rynek opony – szczegóły

Reasumując powyższe:
Warsztat może stykać się z oponą zarówno jako montujący / demontujący, oraz w szczególnych przypadkach także jako "wprowadzający". Odpowiedzialność odpadowa dotyczy demontażu, natomiast odpowiedzialność produktowa dotyczy podmiotów wprowadzających opony na rynek.

Co dzieje się z oponami po opuszczeniu warsztatu?

Opony mogą być przetwarzane na granulat, używane do produkcji nawierzchni sportowych, wykorzystywane w mieszankach asfaltowych lub poddawane odzyskowi energetycznemu.Jak sprawdzić zakres obowiązków?

Aby ułatwić warsztatom ocenę ich obowiązków, przygotowano interaktywny arkusz wspierający analizę działalności i identyfikację obowiązków środowiskowych.

Odzysk i recykling opon – dlaczego jest tak ważny?

Zużyte opony rozkładają się dziesiątki lat, a nieprawidłowe składowanie stwarza zagrożenie pożarowe i środowiskowe. Dlatego odzysk i recykling są konieczne:

Recykling opon polega na:

• rozdrabnianiu opon na granulat,
• odzyskiwaniu gumy, tekstyliów i stali,
• wykorzystaniu surowców do produkcji nowych produktów.

Guma z recyklingu może być używana do produkcji:

• mieszanek asfaltowych,
• nawierzchni sportowych (boiska, bieżnie),
• elementów obuwia,
• mat antypoślizgowych,
• płyt chodnikowych.

Odzysk energetyczny:

Zużyte opony mogą być spalane w piecach klinkierskich — odzysk energii pozwala zastąpić część paliw tradycyjnych.

Drugie życie opon – przykłady praktyczne

Zużyte opony mają ogromny potencjał materiałowy. Jak pisaliśmy powyżej opony po procesie recyklingu mogą stać się:

• granulatem gumowym używanym w infrastrukturze miejskiej,
• dodatkiem do asfaltu,
• podeszwami obuwia,
• elementami zabudowy placów zabaw,
• paliwem alternatywnym dla przemysłu cementowego.

Jak usprawnić zarządzanie obowiązkami? Skorzystaj z interaktywnego arkusza

Aby pomóc warsztatom i przedsiębiorcom szybciej określić zakres obowiązków środowiskowych, przygotowaliśmy interaktywny arkusz, który:

• wskazuje, czy firma podlega pod ustawę,
• pozwala oszacować koszty,
• podpowiada, jakie obowiązki dotyczą konkretnego profilu działalności.

Aspekty prawne – gdzie znaleźć podstawy prawne dotyczące opon?

Obowiązki zarówno warsztatów, jak i podmiotów wprowadzających opony na rynek wynikają z kilku aktów prawnych, które regulują różne etapy cyklu życia produktu. Warsztaty powinny odwoływać się przede wszystkim do ustawy o odpadach, która określa zasady klasyfikacji, magazynowania oraz ewidencji zużytych opon. Natomiast przedsiębiorcy wprowadzający opony po raz pierwszy na polski rynek funkcjonują dodatkowo w oparciu o ustawę o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, która narzuca obowiązek osiągania poziomów odzysku i recyklingu.

W naszej Bazie Wiedzy znajdziesz szczegółowe omówienia tych przepisów oraz linki do ustaw w wersji obowiązującej — możesz skorzystać z nich tutaj:

• Ustawa o odpadach – Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r.
• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców… (opłata produktowa) – Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.
• Rozporządzenia wykonawcze, m.in. w sprawie katalogu odpadów i stawek opłaty produktowej: Rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2014 r. w sprawie stawek opłat produktowych.

Potrzebujesz wsparcia?

Jeśli chcesz uporządkować temat zużytych opon, przygotować warsztat do kontroli lub zweryfikować swoje obowiązki — jesteśmy do dyspozycji.