Przejmujemy obowiązki przedsiębiorców wprowadzających do obrotu produkty w opakowaniach
Obowiązki wprowadzających, o których wielu przedsiębiorców dowiaduje się dopiero przy kontroli.
System Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) obejmuje nie tylko producentów w rozumieniu potocznym, lecz szeroką grupę przedsiębiorców wprowadzających określone produkty do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W praktyce dotyczy to w szczególności importerów, dystrybutorów oraz podmiotów dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia (WNT) produktów takich jak oleje smarowe, preparaty smarowe i opony.
Jeżeli sprowadzasz oleje lub części z zagranicy – prawo traktuje Cię jak producenta. A to oznacza konkretne obowiązki, ewidencję w BDO i realne ryzyko opłat oraz kar administracyjnych.
Przepisy regulujące ROP w branży motoryzacyjnej opierają się na dwóch aktach prawnych, które wzajemnie się uzupełniają: ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami i o opłacie produktowej. Pierwsza z nich ustanawia ramy systemowe i zasady funkcjonowania, druga natomiast precyzuje obowiązki dla konkretnych grup produktów.
Zakres podmiotowy systemu ROP w odniesieniu do olejów i opon
W kontekście olejów smarowych i opon kluczowe znaczenie ma pojęcie „wprowadzającego”. Jest nim każdy przedsiębiorca, który produkuje, importuje lub dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia tych produktów i wprowadza je do obrotu. Bez znaczenia pozostaje przy tym skala działalności czy fakt, czy produkty są sprzedawane dalej, czy zużywane na potrzeby własne.
ROP to system, w którym wprowadzający produkt na rynek ponosi odpowiedzialność finansową i organizacyjną za jego dalszy los, gdy staje się odpadem. W polskim prawie mechanizm ten opiera się na dwóch kluczowych ustawach, które wymieniliśmy powyżej, a które wzajemnie się uzupełniają:
Ustawa “o odpadach” z 14 grudnia 2012 r.
- definiuje system ROP jako całość,
- wskazuje zasady funkcjonowania w BDO,
- reguluje ewidencję, sprawozdawczość i kary administracyjne.
Ustawa z 11 maja 2001 r. “o obowiązkach przedsiębiorców…”:
- wskazuje konkretne grupy produktów, m.in. oleje smarowe, preparaty smarowe i opony,
- określa poziomy odzysku i recyklingu,
- wprowadza mechanizm opłaty produktowej.
Wprowadzający oleje smarowe, preparaty smarowe, opony
Podstawą realizacji obowiązków w systemie ROP jest masa produktów wprowadzonych do obrotu, wyrażona w kilogramach. To ona determinuje zarówno zakres ewidencji, jak i wymagane ustawowo poziomy odzysku oraz recyklingu (w tym procesów regeneracji dla olejów i środków smarnych).
Konsekwencje niewykonania obowiązków odzysku i recyklingu
Niewykonanie obowiązków w zakresie osiągnięcia wymaganych poziomów skutkuje powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty produktowej. Mechanizm ten ma charakter rozliczeniowy i jest bezpośrednio związany z różnicą pomiędzy masą produktów wprowadzonych do obrotu a masą odpadów faktycznie poddanych odzyskowi lub recyklingowi.
Odpowiedzialność administracyjna i obowiązki ewidencyjne
Niezależnie od opłaty produktowej, przepisy przewidują odpowiedzialność administracyjną za naruszenia formalne, w szczególności za brak wpisu do rejestru BDO, brak prowadzenia ewidencji lub prowadzenie jej w sposób nierzetelny. Sankcje te mogą być nakładane niezależnie od rozliczeń finansowych.
Obszary wymagające szczególnej uwagi w praktyce stosowania przepisów
Do zagadnień wymagających szczególnej uwagi w działalności wprowadzających należą w szczególności:
- nieprawidłowa klasyfikacja produktów,
- nieuwzględnianie opon stanowiących wyposażenie pojazdów importowanych,
- pomijanie produktów zużywanych na potrzeby własne,
- niekompletna lub niespójna ewidencja masowa.
Każdy z powyższych elementów może zostać zakwestionowany w toku kontroli prowadzonej przez organy ochrony środowiska.
Dopuszczalne modele realizacji obowiązków w systemie ROP
Przepisy dopuszczają różne modele realizacji obowiązków wynikających z ROP. Przedsiębiorca może wykonywać je samodzielnie albo powierzyć realizację części zadań wyspecjalizowanym podmiotom. Niezależnie od przyjętego rozwiązania, odpowiedzialność wobec organów administracji publicznej pozostaje po stronie wprowadzającego produkty do obrotu.
Znaczenie spójności ewidencji i stanu faktycznego
Prawidłowe wdrożenie obowiązków w zakresie olejów smarowych i opon wymaga spójności pomiędzy stanem faktycznym działalności a prowadzoną ewidencją oraz sprawozdawczością. System ROP opiera się na zasadzie odpowiedzialności wprowadzającego i nie przewiduje zwolnień wynikających z nieświadomości przepisów.
Podsumowanie i rekomendacje
Jeżeli prowadzisz działalność związaną z wprowadzaniem olejów smarowych, preparatów smarowych lub opon do obrotu, możliwa jest realizacja obowiązków w systemie ROP za pośrednictwem Partslife.
Takie rozwiązanie obejmuje w szczególności:
- przejęcie obowiązku osiągania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu,
- prowadzenie rozliczeń w zakresie opłaty produktowej,
- wsparcie w zakresie ewidencji i sprawozdawczości.
Przed podjęciem współpracy:
sprawdzimy, czy Twoja działalność spełnia definicję wprowadzającego,
• zweryfikujemy poprawność dotychczasowych wyliczeń wagowych,
• ocenimy ryzyka regulacyjne związane z opłatą produktową i BDO.
Rzetelna analiza obowiązków na wczesnym etapie pozwala ograniczyć ryzyko finansowe i administracyjne oraz zapewnić zgodność działalności z obowiązującymi przepisami.
Oferujemy Ci przejęcie obowiązków w zakresie uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów poużytkowych wynikających z przepisów ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.
Tym samym jeżeli przekażesz nam informacje o wprowadzonych produktach, także będących częściami składowymi innych produktów (np. oleje w silnikach samochodowych), to nie będziesz miał obowiązku uiszczenia opłaty produktowej.